İlk çağin en ünlü sehirlerinden biri olan Efes, Küçük Menderes nehrinin sularini bosalttiği körfezin yakininda kurulmustur. Tarima elverisli topraklari, Doğu’ya açilan büyük ticaret yolu olusu, gerek putperestlik gerekse Hiristiyanlik döneminde çok önemli bir dini merkez olusu, tarihe büyük bir kent olarak geçmesini sağlamistir. İlim ve sanat Dünyasinda da adini duyurmus, ünlü kisiler yetistirmistir. Bunlar rüya tabircisi Ardemidotus, sair Callinos ve Hipponax, filozof Heraklitos, Ressam Parrhasius, gramer bilgini Zenodotos, hekim Soranos ve Rufus’tur. Efes’in tarihi M.Ö.6000’lere uzanmaktadir ki bunu, son yillarda Arvalya ve Çukuriçi höyüklerinde ele geçen buluntular ortaya çikarmistir.

Ayasuluk Tepesinde yapilan kazilarda burada Erken Tunç Çağindan günümüze kadar kesintisiz yerlesmenin varolduğunu göstermistir. Bu da eski Efes’in Ayasuluk tepesinde olduğunu, buranin Anadolu kavimleri ve Hititler tarafindan iskan edildiğini ispatlamaktadir. Ayrica Hitit yazili metinlerinde Apasas olarak geçen kentin bu kent olduğu da kesinlesmistir. Antik yazarlar Strabon ve Pausinias, tarihçe Herodot, Efes’li sair Callinos gibi antik kaynaklar Efes’in Amazonlar tarafindan kurulduğuna ve yerli halkin Karyalilar ve Leleglerden olustuğuna isaret etmektedirler.

M.Ö.11 yüzyilda Atina Krali Kodros’un oğlu Androklos, diğer kolonistler gibi Anadolu’ya gelmis, Efes civarina yerlesmistir.
Söylenceye göre; Androklos yeni bir sehir kurmak için yol çikmadan önce kahine danisir. Kahin ona sehri kuracaği yerin bir balik ve yaban domuzu tarafindan gösterileceğini söyler. Adamlariyla birlikte Anadolu kiyilarina adim adan Androklos yakaladiklari baliklari tavada pisirirken, tavadan firlayan bir baliğin siçrattiği kivilcimlar çalilari tutusturur.Çalilarin arkasinda bulunan bir yaban domuzu alevlerden korkarak kaçmaya baslar. Bunu Andraklos kahinin söylediklerini hatirlar ve atina binerek yaban domuzunu takip eder ve onu öldürür ve yaban domuzunu öldürdüğü yere kentini kurar.

Kent Akdeniz’in önemli deniz ticaret merkezlerinden biri olmustur. M.Ö. 2.yy’da Romalilarin egemenliği altina giren Efes hizla gelismeye baslamis ve Roma İmparatorluğunun Küçük Asya’daki baskenti olarak M.S. 2.yy’la kadar en parlak dönemini yasamistir. O dönemde kentin nüfusu 250 bin’e ulasiyordu. Yasanan büyük depremler ve Bizans Döneminde Küçük Menderes’in getirdiği alüvyonlarla dolan limanin büyük bir bataklik olusturmasi ve sitma salgininin bas göstermesi sonucunda kent terk edilir. Efesliler kentin ilk kurulduğu Ayasuluk tepesine yerlesirler. 1304 yilinda Selçuklu’lar tarafindan ele geçirilen kent 1426 yilinda Osmanli topraklarina katilir. 1914 Ayasuluk adi Selçuk olarak değistirilmistir. 1957 yilinda İzmir’in ilçesi olmustur.